Spółki Miejskie

Dziesięć liberalnych przykazań

1 komentarz

Bertrand Russell – brytyjski matematyk, eseista i działacz społeczny. Uznaje się go za jednego z najlepszych logików i filozofów dwudziestego wieku.

W 1950 roku otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie literatury w uznaniu jego licznych pism, w których bronił wolności myśli i szlachetnych ideałów, chociaż on sam utrzymywał, że nagrodę otrzymał za książkę „Małżeństwo i moralność”, w której opowiedział się za swobodą seksualną i wolną miłością.

Wzbudzał swoimi poglądami wiele kontrowersji. Biskup Kościoła Episkopalnego wytoczył przeciwko niemu proces, gdy próbował zatrudnić się jako wykładowca filozofii w Nowym Yorku. Proces ten skończył się niekorzystnym dla Russella wyrokiem. Sędzia na podstawie napisanych przez niego książek orzekł, iż jest on moralnie niezdolny do nauczania filozofii. Całej sprawie towarzyszyło medialne oburzenie. Zareagował na to Albert Einstein, który w obronie Russella napisał: „wspaniałe osobowości zawsze napotykały na brutalną opozycję miernych umysłów”.

Russell był pacyfistą i przeciwstawiał się wszelkim działaniom wojennym. Zainicjował w 1954 roku kampanię pokojową Pugwash – ruch uczonych na rzecz rozbrojenia i pokoju. Stworzył Impulsywną teorię wojny, w której zakładał, że wojna ma swoje źródło w odruchach ludzkich, które z kolei mogą przerodzić się w odruchy zbrojne, które nie ograniczają się do poszczególnych jednostek, lecz dotykają całe społeczeństwa. Wytwarza się tak zwana gorączka wojenna. Taki zbiorowy impuls nie bierze pod uwagę racjonalnych przesłanek i przeszkód co do prowadzenia wojny – jest całkowicie irracjonalny. Nie odróżniał wojen napastniczych i obronnych – były one dla niego jednakowo groźne i nieakceptowalne. Interesowały go natomiast skutki – sposoby usprawiedliwiania działań wojennych.

Poniżej „Dekalog liberała”, który pojawił się po raz pierwszy w artykule opublikowanym w czasopiśmie New York Times z 16 grudnia 1951 roku zatytułowanym: „Najlepsza odpowiedź na fanatyzm: liberalizm”. Następnie został włączony do autobiografii Bertranda Russella, tom 3, 1944-1969.

Bertrand Russell

Bertrand Russell

Być może istotę liberalnego światopoglądu można podsumować w nowym dekalogu, który nie zamierza zastąpić starego, ale tylko go uzupełnić. Dziesięć Przykazań, które jako nauczyciel chciałbym ogłosić, mogą być przedstawione następująco:

1. Nie bądź niczego w stu procentach pewien.

2. Nie wyobrażaj sobie, że opłaca się ukrywać fakty. Pewnego dnia z pewnością wyjdą one na jaw.

3. Nigdy nie próbuj zniechęcić bliźnich do myślenia, bo z pewnością ci się to powiedzie.

4. Kiedy napotykasz sprzeciw, choćby ze strony małżonka lub dzieci, staraj się przekonać do własnych racji za pomocą argumentów, a nie autorytetu, bo zwycięstwo oparte na autorytecie jest nieprawdziwe i złudne.

5. Nie przejmuj się autorytetami. Zawsze znajdą się autorytety głoszące coś przeciwnego.

6. Nie staraj się tłumić siłą szkodliwych w twoim mniemaniu poglądów, bo jeśli to zrobisz, poglądy te przytłoczą ciebie.

7. Nie obawiaj się wygłaszać ekscentrycznych opinii. Każda uznana dzisiaj opinia była kiedyś ekscentryczna.

8. Znajduj większe upodobanie w inteligentnym sporze niż biernej zgodzie, jeśli bowiem cenisz inteligencję tak, jak należy, spór może zakładać głębsze porozumienie niż bierne przytakiwanie.

9. Bądź zawsze wierny prawdzie, nawet kiedy jest dla ciebie niewygodna, bo stanie się jeszcze bardziej niewygodna, gdy spróbujesz ją ukryć.

10. Nie zazdrość szczęścia mieszkańcom raju głupców, bo tylko głupiec może coś takiego uważać za szczęście.

Reklamy

One thought on “Dziesięć liberalnych przykazań

  1. Wow! Dzięki Spółkom!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s